Có, khí hậu 2300 năm trước khác bây giờ, nhưng không phải kiểu “trái đất hoàn toàn khác”. Điểm quan trọng là:

Bức tranh lớn

• Khí hậu Trái Đất luôn dao động tự nhiên theo chu kỳ dài ngắn khác nhau.
• 2300 năm trước rơi vào khoảng thế kỷ 3 TCN, tức thời kỳ cuối của một giai đoạn tương đối ấm trong nhiều vùng thuộc Bắc bán cầu, thường được gọi gần đúng là Roman Warm Period (dù mốc không sắc như tên gọi).
• Nhưng khác với hiện nay, biến đổi khí hậu lúc đó chủ yếu là tự nhiên và mang tính khu vực nhiều hơn.
• Còn bây giờ, sự ấm lên là toàn cầu, nhanh, và phần lớn do con người gây ra.

Cụ thể khác ở đâu?

1. Nhiệt độ trung bình

• 2300 năm trước nhìn chung mát hơn hiện nay một chút ở quy mô toàn cầu.
• Có vùng có thể ấm tương đương hoặc ấm hơn từng giai đoạn ngắn, nhưng nhiệt độ trung bình toàn cầu hiện nay cao hơn rõ rệt.
• Điểm khác quan trọng nhất là tốc độ tăng nhiệt bây giờ rất nhanh so với đa số biến động cổ khí hậu trong thời kỳ lịch sử.

2. Mực CO2

Đây là khác biệt cực lớn.

• 2300 năm trước: CO2 khí quyển khoảng ~270–280 ppm
• Hiện nay: khoảng trên 420 ppm (con số này thay đổi theo năm, nên chỉ nên xem là xấp xỉ)

Nói ngắn gọn:

• Hồi đó khí hậu biến động trong một “nền khí quyển” khác hẳn.
• Bây giờ Trái Đất đang ở mức CO2 mà cao hơn rất nhiều so với hầu hết lịch sử loài người văn minh.

3. Băng, sông băng, mực nước biển

• 2300 năm trước: băng và sông băng nhìn chung ổn định hơn so với hiện nay.
• Bây giờ: băng ở Greenland, Nam Cực và nhiều sông băng núi đang mất đi nhanh hơn.
• Mực nước biển hiện nay đang dâng lên rõ rệt, trong khi 2300 năm trước biến động chậm hơn nhiều.

4. Kiểu thời tiết cực đoan

• 2300 năm trước vẫn có:
  • hạn hán
  • lũ lụt
  • rét đậm
  • bão
• Nhưng hiện nay, do nền nhiệt cao hơn, khí quyển giữ nhiều hơi nước hơn, nên nhiều loại cực đoan có xu hướng:
  • mạnh hơn
  • thường xuyên hơn
  • hoặc xác suất xuất hiện tăng lên

Nếu nhìn theo khu vực thì sao?

Đây là chỗ dễ hiểu sai.

• Không thể nói mọi nơi trên Trái Đất 2300 năm trước đều lạnh hơn bây giờ theo cùng mức.
• Có nơi khi đó:
  • ẩm hơn bây giờ
  • có nơi khô hơn
  • có nơi ấm hơn theo mùa
• Ví dụ vùng Địa Trung Hải, Trung Á, Đông Á có thể trải qua những pha khí hậu khác nhau khá rõ.

Tức là:

• quá khứ = khác theo vùng
• hiện nay = xu hướng ấm lên gần như toàn cầu

Người ta biết bằng cách nào?

Vì 2300 năm trước không có nhiệt kế hiện đại, nên các nhà khoa học dùng “dấu vết khí hậu”:

• lõi băng
• vòng cây
• trầm tích hồ
• san hô
• phấn hoa cổ
• ghi chép lịch sử về mùa màng, hạn hán, đóng băng, lũ

Những nguồn này không cho số chính xác như bản tin thời tiết, nhưng đủ để dựng bức tranh khí hậu khá tốt.

So sánh ngắn gọn

2300 năm trước

• CO2 thấp hơn nhiều
• khí hậu dao động tự nhiên
• khác biệt vùng miền lớn
• tốc độ biến đổi chậm hơn

Bây giờ

• CO2 cao bất thường trong bối cảnh lịch sử nhân loại
• ấm lên toàn cầu rõ rệt
• băng tan, biển dâng
• biến đổi nhanh và phần lớn do con người

Kết luận ngắn

Có, thời tiết/khí hậu 2300 năm trước khác bây giờ.
Nếu nói một câu ngắn nhất thì là:

Hồi đó khí hậu vẫn biến động, nhưng Trái Đất nói chung mát hơn, CO2 thấp hơn rất nhiều, và không có kiểu nóng lên nhanh trên phạm vi toàn cầu như hiện nay.

Nếu bạn muốn, mình có thể trả lời tiếp theo một trong 2 hướng:

1. 2300 năm trước ở khu vực Việt Nam/Đông Á thì khí hậu ra sao, hoặc
2. thời La Mã – Trung Hoa – Trung Đông lúc đó khí hậu ảnh hưởng lịch sử thế nào.