Dưới đây là bức tranh tổng quan về các quốc gia nhận kiều hối lớn nhất thế giới, dựa trên số liệu từ Ngân hàng Thế giới (World Bank) cập nhật gần nhất (2023):
Top 5 nước nhận kiều hối nhiều nhất (tính theo tổng USD)
- Ấn Độ – ~125 tỷ USD/năm. Đây là quốc gia nhận kiều hối lớn nhất thế giới, vượt xa các nước còn lại. Lý do: cộng đồng người Ấn rất lớn ở Mỹ, UAE, Ả Rập Xê Út, Anh.
- Mexico – ~67 tỷ USD. Chủ yếu từ người lao động ở Mỹ.
- Trung Quốc – ~50 tỷ USD. Dù lượng kiều hối lớn, nhưng so với quy mô GDP và dân số thì tỷ lệ không cao.
- Philippines – ~40 tỷ USD. Nguồn chính từ lao động xuất khẩu ở Trung Đông, Mỹ, Nhật, châu Âu.
- Ai Cập – ~30 tỷ USD. Rất phụ thuộc vào kiều hối từ công dân làm việc ở vùng Vịnh (Saudi, UAE, Kuwait).
Các nước đáng chú ý khác:
- Nigeria – ~20 tỷ USD. Kiều hối đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế.
- Pakistan – ~27 tỷ USD. Lượng lớn từ Trung Đông và Anh.
- Bangladesh – ~23 tỷ USD. Phần lớn từ lao động ở Trung Đông.
- Ukraine – ~18 tỷ USD. Năm 2022-2023 tăng mạnh do chiến tranh (hỗ trợ gia đình từ người tị nạn).
- Việt Nam – ~14-18 tỷ USD (tùy năm). Nằm trong top 15-20. Nguồn chủ yếu từ Mỹ, châu Âu, Hàn Quốc, Nhật.
Nếu xét theo tỷ lệ % so với GDP (các nước phụ thuộc nặng vào kiều hối):
- Tonga, Samoa, Lesotho, Tajikistan, Kyrgyzstan: kiều hối chiếm 30-40% GDP.
- Nepal, Haiti, Honduras, El Salvador: ~20-25% GDP.
Cơ chế đằng sau:
- Ấn Độ thống trị vì cộng đồng diaspora (hải ngoại) cực lớn (~18 triệu người) và làm việc ở các ngành lương cao (IT, y tế tại Mỹ) + lao động phổ thông ở Trung Đông.
- Mexico và Philippines dựa vào đặc thù lao động xuất khẩu hệ thống (Mỹ gần, Trung Đông xa) và mạng lưới gia đình chặt chẽ.
- Các nước Trung Đông (như Ả Rập Xê Út, UAE) gửi kiều hối nhiều hơn là nhận, do có lượng lao động nước ngoài khổng lồ gửi tiền về nhà.
Lưu ý: Số liệu có thể chênh lệch vì một lượng lớn kiều hối đi qua kênh không chính thức (hawala, đem tiền mặt về), đặc biệt ở các nước châu Phi, Trung Đông. Ngân hàng Thế giới ước tính thực tế có thể cao hơn ~30-50% so với con số chính thức.
Nếu bạn muốn, tôi có thể đào sâu vào một nước cụ thể (ví dụ: vì sao Philippines có cơ cấu kiều hối đặc biệt, hoặc so sánh Việt Nam với Thái Lan/Indonesia).