Chuẩn xác. Đây là một "huyền thoại" có thật của ngành hàng không Trung Quốc, và biệt danh "hãng bay sấm sét" (闪电航空) hay "Sơn Đông Airlines Cứng Cựa" (硬核山航) là hoàn toàn có cơ sở.
Câu chuyện "cất cánh muộn 1 tiếng vẫn hạ cánh sớm" không phải là phóng đại, mà là một hiện tượng được nhiều hành khách ghi nhận.
Sự thật là gì?
Hãng hàng không Sơn Đông (Shandong Airlines) nổi tiếng với tỷ lệ đúng giờ (on-time performance) cao một cách đáng kinh ngạc, thường xuyên đứng đầu bảng xếp hạng tại Trung Quốc, một quốc gia vốn nổi tiếng về việc chuyến bay bị trễ.
- Vua về đúng giờ: Trong nhiều năm liền, họ luôn nằm trong top 3, và rất thường xuyên là top 1 về tỷ lệ đúng giờ do Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC) công bố.
- "Cân" mọi loại thời tiết: Có vô số giai thoại trên mạng xã hội Trung Quốc về việc trong một ngày mưa bão, sương mù dày đặc, tất cả các hãng bay khác đều thông báo hoãn/hủy chuyến, thì chỉ có máy bay của Sơn Đông Airlines là vẫn xin đường băng để cất cánh hoặc hạ cánh.
- Làm nên điều không thể: Câu chuyện bạn nghe là ví dụ kinh điển. Một chuyến bay bị trễ (delay) trên mặt đất vì lý do nào đó, nhưng phi công vẫn có thể "gỡ" lại thời gian trên không và hạ cánh đúng giờ, thậm chí là sớm hơn lịch trình.
Tại sao họ làm được điều này? Cơ chế đằng sau là gì?
Đây không phải là phép thuật mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố vận hành rất đặc thù:
Văn hóa phi công "Cứng Cựa":
- Xuất thân quân đội: Một tỷ lệ lớn phi công của Sơn Đông Airlines xuất thân là phi công quân sự, đặc biệt là từ không quân. Họ được huấn luyện trong môi trường kỷ luật thép, với tâm thế "nhiệm vụ là trên hết". Việc đưa hành khách đến nơi đúng giờ được coi là một nhiệm vụ phải hoàn thành.
- Kỹ năng bay đỉnh cao: Phi công quân sự có kinh nghiệm bay trong những điều kiện thời tiết khắc nghiệt và xử lý các tình huống phức tạp. Điều này cho phép họ tự tin cất/hạ cánh trong những điều kiện mà phi công dân sự của hãng khác có thể sẽ chọn giải pháp an toàn là chờ đợi.
- Tận dụng tối đa "cửa sổ thời cơ": Khi thời tiết xấu có dấu hiệu cải thiện dù chỉ một chút, họ sẽ là những người đầu tiên xin lệnh cất cánh từ kiểm soát không lưu (ATC).
Tối ưu hóa đường bay và tốc độ:
- Bay "hết ga": Để bù lại thời gian bị trễ, phi công Sơn Đông Airlines sẵn sàng bay với tốc độ cao hơn mức thông thường. Việc này đốt nhiều nhiên liệu hơn đáng kể, nhưng hãng chấp nhận chi phí đó để đổi lấy danh tiếng về sự đúng giờ.
- Xin đường bay thẳng (shortcut): Họ rất chủ động trong việc liên lạc với kiểm soát không lưu để xin những đường bay thẳng hơn, "cắt cua" qua các vùng trời nếu có thể, thay vì bay theo các đường bay tiêu chuẩn ngoằn ngoèo. Danh tiếng "luôn đúng giờ" của họ đôi khi cũng giúp họ được ATC ưu tiên hơn.
Lập lịch bay thông minh (có phần "dư dả"):
- Đây là một yếu tố ít người để ý. Thời gian bay dự kiến mà hãng công bố cho hành khách (block time) thường đã được tính toán dư ra một khoảng nhất định để dự phòng cho các khả năng tắc nghẽn trên đường băng, trên không...
- Có thể Sơn Đông Airlines đã tính toán khoảng thời gian dự phòng này hào phóng hơn các hãng khác một chút. Điều này tạo ra một "bộ đệm thời gian", giúp họ dù có cất cánh muộn một chút vẫn dễ dàng về đích đúng giờ.
Nhưng có mặt trái không?
Chắc chắn là có. Việc bay "quyết liệt" như vậy đôi khi cũng đi kèm với những đánh đổi:
- Trải nghiệm bay kém êm ái: Để đến nhanh hơn, máy bay có thể sẽ lên cao và hạ độ cao dốc hơn, rẽ gắt hơn. Nhiều hành khách từng bay với Sơn Đông Airlines nhận xét rằng trải nghiệm bay khá "xóc" và "gắt", không được êm ái như các hãng khác. Cảm giác giống như đi một chuyến xe buýt vội vã hơn là một chuyến bay thư giãn.
- Chi phí vận hành cao hơn: Bay nhanh hơn đồng nghĩa với việc đốt nhiều nhiên liệu hơn. Đây là một chi phí không nhỏ mà hãng chấp nhận để xây dựng và duy trì thương hiệu "hãng bay sấm sét".
Tổng kết lại, hiện tượng về hãng hàng không Sơn Đông là có thật, bắt nguồn từ sự kết hợp giữa văn hóa phi công xuất thân quân đội, chiến lược vận hành ưu tiên sự đúng giờ tuyệt đối, và một chút "khôn ngoan" trong việc lập lịch bay. Nó không phải là phép màu, mà là một lựa chọn kinh doanh rất rõ ràng: hy sinh một phần sự thoải mái của hành khách và chi phí nhiên liệu để đổi lấy một danh tiếng độc nhất vô nhị về sự đúng giờ.