Không phải là một
Đúng rồi: Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Ả Rập Xê Út (Saudi Arabia) là hai quốc gia khác nhau, không phải một.
- Saudi Arabia: một vương quốc lớn ở bán đảo Ả Rập.
- UAE: một liên bang gồm 7 tiểu vương quốc như Abu Dhabi, Dubai, Sharjah...
Cả hai đều là nước Arab, Hồi giáo, nằm ở Trung Đông và cùng khu vực Vùng Vịnh, nên nhiều người dễ nhầm.
Quan hệ chính trị giữa UAE và Saudi Arabia
1. Nhìn chung: gần gũi nhưng không hoàn toàn giống nhau
Quan hệ giữa hai nước thường được xem là:
- đối tác chiến lược
- đồng minh khu vực
- nhưng cũng có cạnh tranh lợi ích ở một số vấn đề
Tức là: vừa hợp tác, vừa có lúc khác quan điểm.
Những điểm họ hợp tác
2. Cùng chia sẻ nhiều lợi ích an ninh
Hai nước đều là các chế độ quân chủ Arab vùng Vịnh, nên thường cùng quan tâm tới:
- ổn định khu vực
- kiềm chế ảnh hưởng của Iran
- chống các phong trào mà họ cho là đe dọa chế độ
- bảo đảm an ninh hàng hải và năng lượng
3. Cùng ở trong các tổ chức khu vực
Họ cùng là thành viên của:
- GCC (Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh)
- OPEC / liên kết dầu mỏ
- Liên đoàn Ả Rập
Điều này khiến hai nước thường phải phối hợp về:
- ngoại giao khu vực
- chính sách dầu mỏ
- an ninh
4. Từng phối hợp rất chặt ở một số hồ sơ
Ví dụ nổi bật là giai đoạn trước đây họ khá gần nhau trong:
- lập trường với Qatar
- can dự vào Yemen
- một số chính sách chống các lực lượng Hồi giáo chính trị trong khu vực
Nhưng họ cũng có khác biệt
5. Cạnh tranh ảnh hưởng trong khu vực
Dù là đồng minh, UAE và Saudi cũng đều muốn là trung tâm quyền lực của thế giới Arab vùng Vịnh.
Các điểm cạnh tranh gồm:
- ảnh hưởng ngoại giao
- thu hút đầu tư quốc tế
- vai trò trung tâm tài chính - logistics
- chính sách năng lượng và kinh tế hậu dầu mỏ
Ví dụ:
- Dubai/UAE từ lâu là trung tâm thương mại, tài chính, hàng không.
- Saudi Arabia gần đây đẩy mạnh cải cách và muốn kéo doanh nghiệp quốc tế đặt trụ sở khu vực tại Riyadh, điều này tạo cạnh tranh trực tiếp với UAE.
6. Khác nhau về cách tiếp cận một số vấn đề đối ngoại
Tuy lợi ích chung nhiều, nhưng không phải lúc nào họ cũng giống nhau.
Một số hồ sơ từng có khác biệt:
- Yemen: ban đầu cùng liên minh, nhưng về sau lợi ích và lực lượng mà mỗi bên ủng hộ có khác nhau.
- quan hệ với một số nước trong khu vực
- tốc độ và cách bình thường hóa quan hệ với Israel: UAE đi nhanh hơn Saudi trong một thời gian dài.
7. Có lúc bất đồng về dầu mỏ
Trong khuôn khổ OPEC+, đã có lúc UAE và Saudi có khác biệt về:
- hạn ngạch sản xuất
- mức cắt giảm dầu
- lợi ích kinh tế riêng của từng nước
Tuy vậy, các bất đồng này thường được quản lý theo hướng không làm đổ vỡ quan hệ tổng thể.
Tóm ngắn gọn
Quan hệ của họ là:
- không phải cùng một nước
- là hai quốc gia độc lập
- quan hệ nhìn chung tốt và gần gũi
- nhưng không phải lúc nào cũng hoàn toàn đồng quan điểm
- có thể mô tả là: đồng minh chiến lược nhưng cũng là đối thủ cạnh tranh mềm trong khu vực
Một câu dễ nhớ
Nếu nói ngắn gọn:
Saudi Arabia và UAE giống như hai nước anh em cùng phe ở Vùng Vịnh: hợp tác rất nhiều, nhưng vẫn cạnh tranh ảnh hưởng và lợi ích.
Nếu bạn muốn, mình có thể làm thêm cho bạn một bảng so sánh rất nhanh UAE vs Saudi Arabia về:
- thể chế
- dân số
- kinh tế
- vai trò khu vực
- quan hệ với Mỹ / Iran / Israel.